Gastouderbureaus en de nieuwe meldcode

De Wet Kinderopvang is op zich altijd duidelijk geweest over de rol van het gastouderbureau ten opzichte van de Meldcode Kindermishandeling en Huiselijk Geweld. Er staat letterlijk in artikel 1.51a lid 4: “De houder bevordert de kennis en het gebruik van de meldcode”.

Hier gaat ieder bureau anders mee om. De één verstrekt simpelweg de meldcode aan haar gastouders, de ander stelt een cursus verplicht, etc.

De nieuwe meldcode wordt al direct op bladzijde 4 bijzonder specifiek:

  • De gastouder dient te kunnen signaleren en deskundig te zijn in het herkennen en bespreken van signalen die kunnen wijzen op huiselijk geweld en kindermishandeling. […]

De verantwoordelijkheid voor het volgen van de stappen ligt bij de aandachtsfunctionaris, de directie van het gastouderbureau is eindverantwoordelijk.Een gastouderbureau wordt geadviseerd om de deskundigheidsbevordering van gastouders op dit onderwerp een structurele plek te geven in het scholingsplan.

  • De houder of directie van het gastouderbureau draagt de eindverantwoordelijkheid voor de uitvoering van dit protocol. De houder/directie is er verantwoordelijk voor dat de meldcode wordt opgenomen in het zorgbeleid en/of veiligheidsbeleid en dat deze aansluit op werkprocessen binnen de organisatie.

De houder/directie draagt er zorg voor dat de gastouders op de hoogte zijn van de meldcode en ernaar kunnen handelen.
De houder/directie stelt een aandachtsfunctionaris aan en geeft deze mandaat en de ruimte om deze functie naar behoren uit te oefenen.
[…]

De verantwoordelijkheid voor de kennisontwikkeling en het gebruik van de meldcode wordt derhalve volledig bij het gastouderbureau neergelegd. U als houder/directie bent verantwoordelijk voor de stappen die de gastouder neemt in een voorkomend geval. Dit is nogal wat, ook juridisch gezien, en het trekt een zware wissel op uw organisatie.

Enerzijds kan het niet kunnen beantwoorden van vragen tijdens een GGD-inspectie bij een gastouder het bureau een probleem opleveren. Anderzijds, als er echt een vermoeden van kindermishandeling is en de meldcode niet (goed) wordt gevolgd, dreigt er aansprakelijkheid.

Hoe gaat u dit borgen? Dit is zeker iets om over na te denken.

Voor nu is de boodschap: Zorg als gastouderbureau dat u ‘uw’ gastouders afdoende informeert en traint. Dit wordt zeker een controle-item bij de komende inspecties.