IKK: Mentorschap

kwaliteit kinderdagverblijforganisatie ouders personeel

Voor het eerst in deze reeks kijken wij naar een maatregel die voortvloeit uit Pijler 1. Deze pijler stelt dat er concrete pedagogische doelen in de wetgeving dienen te worden opgenomen en dat het essentieel voor de kwaliteit is dat er een vertrouwde en veilige omgeving voor de kinderen wordt gecreëerd. Zo op het eerste oog een dooddoener, want staan wij daar allemaal niet voor?

Het volgen van persoonlijke ontwikkeling van een kind is een activiteit die wordt beïnvloed door feiten (waarnemingen) en interpretatie (meningen) van een pedagogisch medeweker. En daar wrong de schoen: iedereen kan op een eigen wijze de gedragingen van een kind interpreteren en daar zijn of haar gevolgtrekkingen op baseren.

Door het instellen van een ‘eigen’ mentor voor ieder kind, zowel in het kinderdagverblijf als de buitenschoolse opvang, wordt verwarring en vertroebeling voorkomen. Diverse waarnemingen worden dan steeds door dezelfde persoon geïnterpreteerd.

Wat is mentoring nu eigenlijk precies? Vrij vertaald staat mentoring voor een één op één proces waarbij de mentor het kind (de mentee) begeleidt en ze zich samen op de persoonlijke ontwikkeling richten. De mentor zet hiervoor zijn of haar kennis, bekwaamheid en (levens)ervaring in. [vrij naar Cohen en Galbraith, 1995].

Een mentor signaleert (potentiële) ontwikkelingsproblemen: op deze manier kan er door beroepskrachten en/of andere professionals van binnen of buiten de kinderopvangorganisatie vroegtijdig en adequaat passende (extra) ondersteuning worden geboden.

Pijler 1. De ontwikkeling van het kind staat centraal

Essentieel voor de kwaliteit van de kinderopvang is de wijze waarop met kinderen wordt omgegaan. Een vertrouwde en veilige omgeving voor kinderen is daarbij van primair belang. Met het oog hierop worden concretere pedagogische doelen in de wetgeving opgenomen. Deze concretere pedagogische doelen bieden de sector houvast en zijn de basis voor het toezicht. De pedagogische doelen van Riksen-Walraven zijn algemeen erkend in de sector en liggen ten grondslag aan de pedagogische kaders die zijn opgesteld voor kindercentra2.

In de memorie van toelichting van de Wet kinderopvang in 2005 zijn de doelen reeds opgenomen. Waar de behoefte aan ruimte voor een eigen invulling nog steeds actueel is, is er sinds 2005 tevens een groeiende roep ontstaan om concretere pedagogische doelen die meer houvast bieden voor de praktijk van de opvang en het toezicht op deze praktijk. De doelen worden opgenomen in de Wet kinderopvang. Bij Algemene Maatregel van Bestuur wordt de betekenis van de pedagogische doelstelling in de Wko voor het dagelijkse werk van houders en pedagogisch medewerkers inzichtelijk gemaakt, zodat houvast wordt geboden. De concretisering sluit aan bij reeds geformuleerde kwaliteitskaders die breed gedragen zijn in de sector.

Hiervoor is het zeer belangrijk dat er doelen worden bedacht en uitgewerkt. Dit kan natuurlijk heel goed in teamverband gebeuren. De doelen dienen duidelijk te zijn, SMART geformuleerd.

Iets wat wij missen in de uitwerking van het IKK akkoord is de handvatten die de pedagogisch medewerkers meekrijgen. Wordt voor een babyspecialist een specifieke opleiding vereist, er is geen specifieke mentoropleiding verplicht. Is het de bedoeling dat de pedagogisch coaches hier een sleutelrol gaan spelen? Ook deze dienen hierop getraind te worden.

Goed mentorschap stelt hoge eisen aan empatisch vermogen, het kunnen inschatten van sociale situaties en het inspelen op ondersteuningsvragen van kinderen.

Inventariseer als ondernemer dus de capaciteiten van uw pedagogisch medewerkers en neem de tijd hen te trainen en te ondersteunen. De basis van mentoring zit er bij veel pedagogisch medewerkers van nature in en zal al dan niet bewust in de praktijk worden gebracht. Om een solide invulling aan deze IKK eis te geven zal een verdieping echter nodig zijn.

Stel in ieder geval de ouders op de hoogte wie de mentor is van hun kind en leg dit vast, zodat het bij een inspectie controleerbaar is. Oudere kinderen kunt u ook vertellen wie hun mentor is.

Heeft u vragen, of heeft u ondersteuning nodig bij de (verdere) implementatie van IKK maatregelen? Aarzel niet om contact met ons op te nemen.